TSKB "Teknolojik Dönüşümü Anlamak" Raporunu Sundu
TSKB Ekonomik Araştırmalar, küresel ve ulusal teknoloji politikalarını, yapay zekânın istihdam ile yatırımlara etkilerini inceleyen raporunu yayımladı.
TSKB Ekonomik Araştırmalar tarafından hazırlanan “Teknolojik Dönüşümü Anlamak” başlıklı rapor yayımlandı. Küresel ekonomik büyümedeki yavaşlama ve Türkiye’nin teknoloji alanındaki gelişim ihtiyacı çerçevesinde hazırlanan çalışma, teknoloji ve sanayi politikalarının yeniden ele alınması gerektiğine dikkat çekiyor. Rapor, teknolojik dönüşümü şekillendiren temel eğilimleri ortaya koyarken, yapay zekânın verimlilik ve istihdam üzerindeki etkilerini mercek altına alıyor.
Çalışmada; yapay zekâ, yarı iletkenler, kritik mineraller ve temiz teknolojiler gibi stratejik alanların doğrudan yabancı yatırımları giderek daha fazla yönlendirdiği vurgulanırken, teknolojinin ekonominin geneline yayılmasını sağlayacak difüzyon politikalarının önemi ifade ediliyor.
Raporun Öne Çıkan Bulguları
TSKB Ekonomik Araştırmalar’ın çalışmasında öne çıkan temel başlıklar ve istatistikler şu şekilde sıralanıyor:
Yüksek Teknoloji Üretim Payı: 2010–2025 döneminde Türkiye imalat sanayinde reel üretim yıllık ortalama %5,5 büyürken, yüksek teknoloji üretimi %11,5 artış gösterdi. Ancak düşük başlangıç seviyesi nedeniyle yüksek teknoloji ürünlerinin toplam üretimden satışlar içindeki payı 2025 yılında %3,6 düzeyinde kaldı ve bu alandaki dış ticaret açığı devam etti.
Küresel Altyapı Yoğunlaşması: Bilgisayar ve internete kıyasla çok daha hızlı bir yayılım gösteren yapay zekâ teknolojilerinde; model geliştirme, çip üretimi ve veri merkezi altyapılarında küresel ölçekte belirgin bir yoğunlaşma yaşanıyor.
Yapay Zekâ ve İstihdama Etkisi: Küresel istihdamın yaklaşık beşte birinin üretken yapay zekâdan etkileneceği tahmin ediliyor. Üretken yapay zekâyla doğrudan örtüşen meslek alanlarında kadın çalışan oranının yüksek olması ve 22–25 yaş grubundaki genç istihdamında düşüş gözlenmesi sebebiyle bu gruplara yönelik özel destekleyici önlemlerin alınması gerektiği belirtiliyor.
Stratejik Yatırımlardaki Artış: Yapay zekâ, yarı iletkenler, kritik mineraller ve temiz teknolojileri kapsayan stratejik alanların toplam sıfırdan yatırımlar içindeki payı 2020’deki %16 seviyesinden 2025’te %44’e yükseldi.