Rulman Tipleri ve Özellikleri Nelerdir ?

Rulmanlar 1883 yılında büyük araştırmalar sonucunda ilk olarak “Friedrick Fishner” tarafından üretmiştir. Günümüzde halen faaliyette olan i FAG şirketi ise dünyanın ilk rulman üreticisidir. Kullanım alanlarına bakmak gerekirse çamaşır makinesi, bisiklet, otomobil, metro, tren, motorlar, pervaneler, vantilatör ve daha pek çok örneklendirebiliriz. Hayatımızı kolaylaştıran teknoloji rulmanlarla var olmuştur diyebiliriz.

Peki o zaman rulman nedir?

Rulman, birbirlerine zıt yönlerde dönmekte olan iki bilezik (halka) içerisinde bulunan bilye veya makaralar yardımıyla, minimum sürtünme oluşturan, bunanla birlikte hareketin en az güç harcanarak iletilmesini sağlayan, boyutlarına göre farklı yükler taşıyan makine parçalarına rulman demekteyiz. Yani sürtünmenin oluşturduğu etkiyi absorbe ederek daha az enerji harcanmasını sağlarlar.

Rulman Tipleri

İhtiyaca orantılı olarak farklı çeşitleri üretiliyor olmakla birlikte genel kullanımda Bilyalı ve Makaralı rulmanlar olmak üzere iki ana türde üretimi yapılmaktadır. Bilyalı ve silindirik
rulmanlar da, ayrıca sahip oldukları özelliklere bağlı olarak farklı çeşitlere ayrılırlar. Bunlara Şematik olarak bakacak olursak;

Bilyeli rulmanlar

  • Eksenel Bilyeli Rulmanlar
  • Radyal Bilyeli Rulmanlar
  • Omuzlu Bilyeli Rulmanlar
  • Oynak Bilyeli Rulmanlar
  • Eğik Bilyeli Rulmanlar
  1. Tek sıra eğik bilyeli rulman
  2. Çift sıra eğik bilyeli rulman

Makaralı Rulmanlar

  • Silindirik makaralı rulmanlar
  • Oynak Makaralı Rulmanlar
  • Konik Makaralı Rulmanlar

Bilyeli Rulmanlar

Bilyalı rulmanlar tüm rulman tipleri içerisinde en yüksek devir sayısına sahiptir. Küresel yapısı nedeniyle bilyaların sadece üst noktası halka yataklarına temas etmektedir. Bu nedenle makaralı rulmanlara göre daha az yüzey teması yaptıklarından daha az sürtünme ile daha yüksek devir sayıları elde etmektedirler. Bir çok çeşidi bulunmaktadır. Eksenel bilyalı rulmanlar, Radyal Bilyalı rulmanlar, Omuzlu Bilyalı rulmanlar, Oynak Bilyalı rulmanlar ve Eğik Bilyalı rulmanları inceleyecek olursak;

Eksenel Bilyeli Rulmanlar

Parçalarına ayrılabilen ve her iki yönde görevlendirilecek şekilde üretimi yapılmaktadır.
Çift yönde görev yapabilen tiplerde imal edilmektedir. Çok büyük eksenel yüklerin taşıma
görevini başarıyla yapmaktadırlar.

eksenel bilyalı rulmanlar

Radyal Bilyeli Rulmanlar

İki tarafından kapakları mevcuttur ancak temas etmeyen kapakları bulunur ve bu nedenle bakım gerektirmez. En yüksek devir sayısı ve minimum sürtünmeyi oluşturan rulman türüne Radyal bilyalı rulmanları örnek verebiliriz.

radyal bilyalı rulmanlar

Omuzlu Bilyeli Rulmanlar

İç halka yani bilezik, dış halka( bilezik) ve bilya bölümü ayrı ayrı değişim yapılmaktadır.
Eksenel yükler konusunda kısıtlı bir görev verilmektedir.

omuzlu bilyalı rulmanlar

Oynak Bilyeli Rulmanlar

Dış halkada (bilezikte) çift, iç halkada (bilezikte) tek yuvarlanma yolu olan rulmanlar Oyna Bilyalı Rulmanlardır. Ekstra not ekleyecek olursak Noktadan Temaslı Bilyalı rulmanlar, Tek veya çift yönlü eksenel bilyalı rulmanlar, manyeto rulmanlar genel kullanımda ki diğer bilyalı rulmanlar arasında yer almaktadır.

oynak bilyalı rulmanlar

Eğik Bilyeli Rulmanlar

Tek sıra eğik bilyeli rulman
Sadece tek taraftan gelen yükleri taşıyabilmekte ve başka rulmanların yanına montajlanan rulman çeşidine tek sıra eğik bilyalı rulman denmektedir. Çift sıra eğik bilyalı rulman Her iki yönden de gelen eksenel yükleri aynı derece kapasitesiyle taşıyabilen rulmanlara ise çift sıra eğik bilyalı rulman diye isimlendirmekteyiz.

Makaralı Rulmanlar

makaralı rulmanlar

Silindirik makaralı rulmanlar

Yüksek hızlarda tercih edilen yüksek radyal yük kapasitesine sahip rulman türleridir.

Oynak Makaralı Rulmanlar

Üst düzey radyal yük taşıma kapasitesine sahip olmakla birlikte, bazı eksenel yüklerde de yüksek başarı oranına sahiptir.

oynak makaralı rulmanlar

Konik Makaralı Rulmanlar

Yüksek radyal yük taşıma kapasitesine sahiptir, tek yönlü eksenel yüklere de yanıt verir. Bunların dışında genel kullanımda ikili radyal rulmanlar ve iğneli rulmanlar olmak üzere
makaralı rulmanlar da vardır.

konik makaralı rulmanlar

KAYNAKÇA

1.Mühendis Beyinler

X