Koç Üniversitesi'nden Yapay Zekâ ile Karbon Yakalama

Küresel iklim kriziyle mücadelede en kritik konulardan biri olan karbon yakalama teknolojilerinde Türkiye’den uluslararası çapta bir başarıya imza atıldı. Koç Üniversitesi Kimya ve Biyoloji Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Seda Keskin Avcı ve yüksek lisans öğrencisi Feride Neva Yüngül, sanayi tesislerinin baca gazlarındaki karbondioksiti salınmadan önce yakalayacak malzemeleri yapay zekâ ile saniyeler içinde tespit etmeyi başardı.

Prestijli bilim dergisi Communications Materials (Nature Grubu) bünyesinde yayımlanan araştırma, laboratuvarlarda aylar hatta yıllar sürebilecek test süreçlerini saniyelik tahminlere indirgiyor.

104 Bini Aşkın Malzeme Kombinasyonu Saniyeler İçinde Analiz Edildi

Enerji üretimi ve sanayi süreçlerinde ortaya çıkan kirliliği azaltmak için kullanılan membranlar (ince filtreler), gaz ayrıştırma işleminde en az enerji tüketen çözümlerden biri olarak öne çıkıyor. Ancak hangi malzemelerin birlikte en iyi performansı vereceğini bulmak oldukça zorlu bir süreç gerektiriyor.

Koç Üniversitesi araştırmacıları, bilgisayar simülasyonları ile yapay zekâyı birleştirerek devasa bir veri tabanını taradı:

• 8.683 farklı MOF (Metal-Organik Kafes Yapısı) süngerimsi gözenekli malzeme,

• 12 farklı polimer (plastik benzeri molekül zinciri) ile eşleştirildi.

Toplamda 104.196 farklı kombinasyonu saniyeler içinde değerlendiren yapay zekâ modeli, karbon yakalamada en yüksek performansı gösterecek ideal malzeme çiftlerini tek tek belirledi.

Tüm Bilim Dünyasının Kullanımına Açıldı

Geliştirilen bu yapay zekâ modeli, sadece karbondioksit değil; metan, hidrojen ve azot gibi gazların da ayrıştırılmasında yüksek doğruluk oranı yakaladı. Araştırma ekibi, geliştirdikleri modeli ve veri setini tüm bilim dünyasının erişimine açarak, güçlü altyapısı bulunmayan araştırmacıların da bu alanda hızlı yol almasına olanak sağladı.

Sadece Karbon Yakalama Değil, Temiz Enerji İçin de Umut Vadediyor

Geleneksel membran sistemlerinden çok daha yüksek performans gösteren bu yeni nesil kombinasyonların;

• Karbon yakalama ve depolama teknolojilerini hızlandırması,

• Doğal gazın temizlenmesi süreçlerine katkı sunması,

• Geleceğin temiz enerji kaynağı olan hidrojen üretimi süreçlerini çok daha verimli hale getirmesi bekleniyor.